Rektorzy
  Wykładowcy
  Absolwenci


Historia

Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie jest kościelną szkołą teologiczną, która kształci i przygotowuje do trudnej i odpowiedzialnej pracy w Kościele przyszłych kapłanów. Seminarium Duchowne jest specyficzną uczelnią, gdzie kandydata do służby kapłańskiej kształci się nie tylko intelektualnie, ale i rozwija jego duchowość, umiejętność modlitwy. Dlatego Seminarium jest uczelnią, w której oprócz zajęć teoretycznych wiele miejsca zajmuje modlitwa, praktyka i służba Kościołowi.
Seminarium podlega bezpośrednio Zwierzchnikowi Kościoła, Jego Eminencji Wielce Błogosławionemu Sawie, Metropolicie Warszawskiemu i całej Polski, a za jego pośrednictwem Świętemu Soborowi Biskupów.
Wybuch wojny i sytuacja, która zaistniała po wrześniu 1939 roku uniemożliwiły dalsze funkcjonowanie dotychczas istniejących szkół teologicznych. Dzięki staraniom ówczesnych władz kościelnych w okresie okupacji funkcjonowały seminaria w Warszawie (1942-44) i w Chełmie (1943-44).

Po zakończeniu działań wojennych, w nowej sytuacji politycznej, zwierzchnik Kościoła, Jego Eminencja Metropolita Dionizy, który w okresie międzywojennym bardzo wiele uczynił w dziedzinie edukacji kościelnej, już w 1945 roku podjął starania o reaktywowanie szkoły teologicznej. Skierowana została prośba do Ministerstwa Administracji Publicznej o wznowienie działalności Studium. Jednak prośba ta, tak jak i wiele następnych kierowanych zarówno do różnych ministerstw jak i do samego premiera nie zostały uwzględnione przez ówczesne władze. W tej sytuacji metropolita Dionizy powołał "Prywatne Studium Teologii Prawosławnej przy Katedrze Metropolitalnej w Warszawie". Studium to praktycznie nigdy nie rozpoczęło prawdziwej działalności w związku z osadzeniem metropolity Dionizego w areszcie domowym (25.II.1948) a następnie odsunięciem go od zarządzania Kościołem (17.IV.1948) i internowaniem w Sosnowcu.
Starania metropolity Dionizego o utworzenie szkoły teologicznej kontynuował następnie arcybiskup Tymoteusz. Jednak i jego starania przez długi okres były bezowocne. Dopiero w 1950 roku zakończyły się sukcesem. Arcybiskup Tymoteusz nie mogąc uzyskać zgody i traktując to jako zjawisko hamujące rozwój Kościoła, w trosce o normalizację życia kościelnego, podjął decyzję o utworzeniu trzyletniego Prawosławnego Liceum Teologicznego O swojej decyzji w dniu 23 października 1950r. poinformował Ministra Oświaty. W dniu 7.III.1951 roku pismem Nr 41 podpisanym przez wicedyrektora Romana Darczewskiego, Urząd ds. Wyznań przyjął decyzję do wiadomości i wyraził "zgodę na rozpoczęcie nauki w Prawosławnym Liceum Teologicznym w Warszawie z dniem 20.III.1951 roku".
I tak w dniu 20 marca 1951 roku otworzono trzyletnie Prawosławne Liceum Teologiczne w Warszawie w budynku przy ul. Paryskiej 27, którego pierwszym rektorem został ks. mitrat mgr Aleksander Kalinowicz.
1 września 1951 roku nowo wybrany Metropolita Warszawski i całej Polski Makary zmienił status szkoły przekształcając ją w Prawosławne Seminarium Duchowne i wydłużając cykl nauczania do 4 lat. 1.X.1951 roku metropolita Makary na stanowisko rektora powołuje ks. prot. Serafina Żeleźniakowicza.

Pierwsze lata istnienia szkoły to próby poszukiwań, kształtowania i realizowania różnych sposobów podnoszenia poziomu nauczania. Równocześnie, w tym okresie, dążono do poprawy warunków socjalno-bytowych i lokalowych. Budynek w którym znajdowało się Seminarium oraz Internat był jednopiętrowy i nie mógł należycie pełnić swojej funkcji. Alumni mieszkali w bardzo trudnych warunkach, brakowało miejsca do nauki, pracy indywidualnej i wypoczynku. Brak środków finansowych oraz jakiejkolwiek pomocy ze strony władz państwowych uniemożliwiały w początkowym okresie istnienia szkoły, poprawę trudnej sytuacji Seminarium. Do dnia dzisiejszego najstarsi absolwenci wspominają w jak trudnych warunkach uczyli się i pracowali, jak wiele wysiłku i pracy musieli włożyć rektor, nauczyciele i sami alumni.

W 1954 roku Seminarium opuszczają pierwsi absolwenci. W sytuacji, gdy brakowało duchowieństwa i kadr, gdy wiele parafii było pozbawionych posługi duszpasterskiej, wydarzenie to stało się bardzo ważnym w życiu całego Kościoła Prawosławnego w Polsce.

W 1957 roku została utworzona Sekcja Prawosławna w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. Zajęcia dydaktyczne dla prawosławnych studentów Akademii, w początkowym okresie odbywały się w gmachu Seminarium. Sytuacja ta trwała do czasu, gdy Akademia w roku 1968 otrzymała nowy gmach przy ul. Miodowej 21 w Warszawie.

Od 1958 roku uczniowie Seminarium podejmują również naukę, w godzinach popołudniowych, w Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących nr 5 ( na Mokotowie), aby jego absolwenci mogli następnie podjąć studia w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W owym czasie bowiem Seminarium nie mogło nawet starać się o status szkoły publicznej. Wraz z zaistnieniem takiej możliwości powstał konieczność reorganizacji procesu nauczania w Seminarium. Pragnąc stworzyć alumnom Seminarium możliwość pobierania nauki w liceum, zmniejszono ilość godzin z przedmiotów seminaryjnych W roku 1960 opracowano nowy statut szkoły i opracowano regulamin Internatu Metropolitalnego. Pod koniec lat 60-tych rozpoczęto intensywne starania o uruchomienie Liceum Ogólnokształcącego przy Seminarium. Po długich staraniach Ministerstwo Oświaty i Wychowania zgodziło się na to i z dniem 1 września 1970r. powstała przy Seminarium filia Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących. Zajęcia z przedmiotów licealnych odbywały się przez trzy dni w tygodniu, co doprowadziło do ograniczenia wymiaru godzin z przedmiotów seminaryjnych. W trosce o to, aby jednak nie redukować nauczania przedmiotów teologicznych, z początkiem roku szkolnego 1970/71 wydłużono czas nauki w Seminarium do lat sześciu.

W 1970 roku nastąpiły w Seminarium obok zmian organizacyjnych również zmiany personalne. W sierpniu tego roku dotychczasowy długoletni rektor Seminarium ks. mitrat dr Serafin Żeleźniakowicz został odwołany ze stanowiska rektora i odszedł do innej pracy w Kościele. Na jego miejsce z dniem 21 września mianowany został ks. protoprezbiter Wiaczesław Rafalski.
W 1974 roku decyzją Metropolity Bazylego ostatnie klasy teologiczne Seminarium (V i VI) przeniesiono do klasztoru męskiego św. Onufrego w Jabłecznej. Powodem przeniesienia tych klas była z jednej strony niespotykana w historii liczba alumnów, z drugiej zaś chęć stworzenia lepszych warunków dla przygotowania do pracy duszpasterskiej poprzez uczestniczenie w praktykach liturgicznych i klasztornych. Rektorem Wyższego Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie z siedzibą w Jabłecznej został mianowany ks. archimandryta dr Sawa (Hrycuniak).

W dniu 1 grudnia 1974 roku w związku ze śmiercią dotychczasowego rektora Seminarium, ks. protoprezbitra W. Rafalskiego (+17.09.1974), nowym rektorem mianowany został ks. prot. Rościsław Kozłowski. W roku 1977 Metropolita Bazyli stara się o przeniesienie całego Seminarium do Klasztoru w Jabłecznej. Jednak idea ta, mimo że uzyskała akceptację Św. Soboru Biskupów i władz świeckich nie została zrealizowana, ze względu na trudne warunki lokalowe w klasztorze i niemożliwość zapewnienia wykształcenia ogólnokształcącego. Przeniesieniu całego Seminarium do Jabłecznej przeciwni byli członkowie Rady Pedagogicznej Seminarium w Warszawie.
W roku 1977 na stanowisko rektora Seminarium w Warszawie został powołany ks. prot. Jan Sezonow, który pełnił tę funkcję do dnia 1 lipca 1987 roku

15 sierpnia 1987 roku metropolita Bazyli powołał na stanowisko rektora Seminarium ks. Jerzego Tofiluka.
W roku 1991, w związku ze zmianami politycznymi w naszym kraju, władze Ministerstwa Edukacji Narodowej podjęły decyzję o likwidacji Filii Liceum Ogólnokształcącego przy Prawosławnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Decyzja ta wymusiła na władzach Kościoła i Seminarium poszukiwanie innych, niż dotychczasowe, rozwiązań. Ostatecznie postanowiono przekształcić szkołę ze szkoły średniej na wyższą szkołę zawodową i od września 1992 roku do Seminarium zaczęto przyjmować kandydatów posiadających świadectwo dojrzałości. W wyniku reorganizacji skrócono cykl nauczania w Prawosławnym Seminarium Duchownym w Warszawie z sześciu do trzech lat. W tym też roku Św. Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego podjął decyzję o likwidacji Wyższego Seminarium Duchownego w Warszawie z siedzibą w Jabłecznej.
W maju 1998r. Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie, zgodnie z nowelizacją ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, otrzymało prawo nadawania tytułu licencjata teologii prawosławnej.

 

W przeciągu ponad 50-ciu lat istnienia Seminarium, szkołę tę ukończyło ponad 500 osób, z których zdecydowana większość pracuje w Kościele. Jest to owoc ciężkiej pracy władz kościelnych, wykładowców, wychowawców i pedagogów. Przez ponad 50 lat szkoła ciągle ewaluowała w stronę coraz to nowocześniejszej i lepszej placówki wychowawczej i edukacyjnej. Skupiała najwybitniejszych teologów Kościoła Prawosławnego w Polsce, a ich umiejętności wykorzystywała w celu najlepszego wykształcenia przyszłych kapłanów.


 drukuj
Prawosławne Seminarium Duchowne. 2005